Phiên âm ngôn ngữ
Tham chiếu châu Âu; ngôn ngữ chính thức ở Timor-Leste, không mô phỏng giọng Timor
Phụ âm Bài 3

Phụ âm Bồ Đào Nha: lh /ʎ/ khác nh /ɲ/

Nhận nhóm hai chữ ghi một phụ âm qua malha và manha; không đọc h thành tiếng riêng.

Cơ bản7 phútCập nhật 19/09/2026
KÝ HIỆU / CHỦ ĐIỂM lh · nh

Mục tiêu bài học

Phân biệt âm bên ngạc /ʎ/ với âm mũi ngạc /ɲ/ trong hai từ, theo mẫu Bồ Đào Nha châu Âu. Biết rằng nhóm hai chữ không đồng nghĩa với hai phụ âm nối tiếp.

Phân biệt âm dễ nhầm

Malha và manha đặt lh, nh trong cùng khung chữ. Cả hai âm được tạo gần ngạc, nhưng một âm là âm bên còn âm kia là âm mũi; nghe cả từ để kiểm tra nghĩa có bị đổi không.

Cách dùng phần nghe

Bài này chưa có file bản thu người thật phù hợp. Nút nghe giọng máy chỉ hỗ trợ đọc từ/câu khi thiết bị có giọng tương ứng; không thay thế bản thu mẫu đã thẩm định.

Phiên âm là quy ước tham chiếu; bản thu có thể có biến thể vùng miền. Nội dung mới được biên soạn và đối chiếu nguồn bằng AI, chưa được giáo viên thẩm định. Không có chấm phát âm tự động.

Nguồn tham khảo cách phát âm
CÁCH TẠO ÂM

Khẩu hình và vị trí lưỡi

Khẩu hình

Môi thả lỏng để chú ý đường thoát hơi. Với nh, tiếng vang đi qua mũi; với lh, hơi thoát sang hai bên lưỡi. Không cần cố bít mũi hay dùng lực khi luyện.

Vị trí lưỡi

Phần trước đến giữa lưỡi nâng về ngạc cứng. /ɲ/ có phần đóng cho âm mũi; /ʎ/ duy trì đường thoát bên. Mô tả chỉ giúp tìm động tác ban đầu, không thay mẫu âm đã được người biết ngôn ngữ kiểm tra.

LUYỆN TỪNG BƯỚC

Hướng dẫn luyện âm

1. Khoanh lh trong malha và nh trong manha. Đọc tên ký hiệu /ʎ/, /ɲ/ trong ghi chú rồi bỏ tên chữ, tập chính âm mục tiêu trong cả từ.

2. Đọc ma-lha và ma-nha chậm, không thêm một tiếng h hay i riêng sau l/n. Sau đó bỏ cách ngắt tạm để nối mỗi từ thành một dòng nói.

3. Tự thu một lượt xen kẽ hai từ. Chỉ nghe đoạn giữa, đánh dấu từ mình định nói rồi nhờ người biết Bồ Đào Nha kiểm tra. Nếu chưa phân biệt được, quay lại từng âm thay vì dùng tốc độ để che chỗ khó.

NGHE VÀ LẶP LẠI

Từ ví dụ

malhaVải dệt kim; phần đan (nghĩa trong bài).
ma-lha — lh ghi âm bên ngạc /ʎ/; không phải IPA toàn từ
Isto é malha.
manhaMẹo; sự láu cá (nghĩa trong bài).
ma-nha — nh ghi âm mũi ngạc /ɲ/; không phải IPA toàn từ
Ele tem manha.

Lỗi thường gặp

Không đọc lh thành l cộng h. Nh tiếng Việt có thể giúp gợi ý nhưng không đủ để kết luận mọi nh ở hai ngôn ngữ giống hoàn toàn. Không tự đổi lh thành một âm y rồi coi là mẫu châu Âu đang học.

Ôn lại và lưu tiến trình

Thử quiz của bài này, rồi đánh dấu khi bạn đã học xong.

Luyện bài này →

Xem góc học tập