Không bật không có nghĩa là bỏ
Các âm cuối /p, t, k/ trong giọng tham chiếu thường không có tiếng bật ra. Miệng vẫn tạo chỗ đóng ở cuối âm tiết. Người nghe nhận biết chúng qua cả phần chuyển tiếp từ nguyên âm.
Ba động tác cần chú ý
Với “lớp”, kết thúc bằng động tác khép môi. Với “bát”, lưỡi tạo chỗ đóng cho âm cuối t. Với “bác”, phần sau của lưỡi đóng ở vùng ngạc mềm. Vị trí cụ thể có thể thay đổi theo nguyên âm và vùng miền.
Tự luyện
- Đọc chậm “lớp — bát — bác”.
- Dừng sau động tác đóng, không thêm “pờ”, “tờ”, “cờ”.
- Đọc lại trong cụm “một lớp học”.
Trong hệ tham chiếu Hà Nội, âm tiết kết thúc bằng /p, t, k/ chỉ kết hợp với sắc hoặc nặng. Hai thanh ở âm tiết đóng này không có diễn tiến giống hệt âm tiết mở.